دسترسی فرزندان به ابزارهای هوشمند و نگرانی والدین

به گزارش خبرگزاری حوزه، با توجه به مسئله مدیریت فناوری در خانواده‌های ایرانی، پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند که اولویت خرید برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی-متوسطه، لپ‌تاپ باشد تا هم نیاز آکادمیک پاسخ داده شود و هم احتمال درگیری با محتوای غیرعلمی کاهش یابد.

ورود دانش‌آموزان به دوره متوسطه اول هم‌زمان با ورود به مرحله‌ای حساس از رشد است که در آن نیاز به «استقلال» و «تشکیل هویت» شدت می‌یابد. در این مرحله، استفاده بی‌رویه یا مدیریت نادرست تجهیزات دیجیتال می‌تواند مرزهای حریم خصوصی خانواده را با چالش مواجه کرده و منجر به بروز تنش‌های میان‌فرزند و اختلال در نظم زندگی روزمره شود. از منظر روان‌شناختی، جایگزینی ابزارهای دیجیتالِ والدین با ابزارهای اختصاصیِ فرزند، گامی ضروری برای آموزش «مسئولیت‌پذیری» و «مدیریت زمان» است؛ مشروط بر آنکه این انتقال با نظارت هوشمندانه همراه باشد.

در تحلیل راهبردی، اولویت دادن به تهیه «لپ‌تاپ» نسبت به «گوشی هوشمند» برای دانش‌آموزان، راهکاری منطقی و اصولی است. لپ‌تاپ ماهیتی «کارمحور» و «مطالعه‌محور» دارد که با نیازهای آکادمیک دانش‌آموزان سازگاری بیشتری داشته و ریسک درگیری با محتواهای سرگرمی و شبکه‌های اجتماعی را نسبت به گوشی موبایل به شدت کاهش می‌دهد. این رویکرد، ضمن تأمین نیازهای تحصیلی، از ورود فضای بی‌هدف به روتین آموزشی دانش‌آموز جلوگیری می‌کند.

برای مدیریت چالش‌های ارتباطی و حفظ نظم، اتخاذ یک رویکرد ترکیبی توصیه می‌شود: ابتدا بر پایه نیاز تحصیلی اقدام به تهیه لپ‌تاپ شود و در صورت نیاز مبرم فرزند به ارتباطات اجتماعی، به‌جای گوشی‌های پیشرفته، از گوشی‌های میان‌رده همراه با قابلیت‌های «نظارت والدین» (مانند Google Family Link) استفاده گردد. این فناوری اجازه می‌دهد زمان استفاده و برنامه‌های مجاز از راه دور مدیریت شوند. بدین ترتیب، والدین به‌جای «ممنوعیت مطلق»، نقش «ناظر هوشمند» را ایفا می‌کنند که از نظر تربیتی و حفظ امنیت روانی فرزند اثربخش‌تر است.

در نهایت، جهت جلوگیری از تنش‌های خانوادگی و برخی از آسیب‌های فردی و اجتماعی، پیشنهاد می‌شود با فرزندان بر سر یک «قرارداد استفاده از تکنولوژی» توافق شود. در این توافق، زمان‌های مطالعه و سرگرمی باید شفاف و پیامدهای رعایت یا عدم رعایت قوانین مشخص باشد. این شیوه، به‌جای برخورد دستوری، به فرزند می‌آموزد که استفاده از ابزارهای دیجیتال، امتیازی است که با «انضباط شخصی» همراه می‌شود و مسیر رشد مستقل و سالم او را هموار می‌سازد.

منبع: پرسمان دانشگاهیان